دوشنبه 28 خرداد ,1397
11:41

نگرشی بر راهکارهای تحقق اقتصاد مقاومتی در حوزه صنعت و معدن

[2 ژوئن, 2018]

نگرشی بر راهکارهای تحقق اقتصاد مقاومتی در حوزه صنعت و معدن

دکتر علی مختاری؛ دانشیار. عضو هیئت‌علمی
دکتر سمانه مختاری؛ پژوهشگر و مدرس دانشگاه‌های مشهد

 

بنا به تعریف برخی از مدیران اقتصادی از اقتصاد مقاومتی، این نوع اقتصاد معمولاً در رویارویی و تقابل با اقتصاد وابسته و مصرف‌کننده یک کشور قرارمی گیرد که منفعل نیست و در مقابل اهداف اقتصادی سلطه، ایستادگی نموده و سعی در تغییر ساختارهای اقتصادی موجود و بومی‌سازی آن بر اساس جهان‌بینی و اهداف دارد. برای تداوم این نوع اقتصاد، باید هرچه بیشتر به سمت محدود کردن استفاده از منابع نفتی و رهایی از اتکای اقتصاد کشور به این منابع حرکت کرد و توجه داشت که اقتصاد مقاومتی در شرایطی معنا پیدا می‌کند که جنگی وجود داشته باشد و در برابر جنگ اقتصادی و همچنین جنگ نرم دشمن است که اقتصاد مقاومتی معنا پیدا می‌کند.
ازجمله سیاست‌های مناسب از ناحیه دولت در جهت تحقق اقتصاد مقاومتی در حوزه صنعت. معدن و فلزات عبارتنداز:
– تثبیت نرخ ارز
– اشتغال‌زائی
– ثبات قیمت‌ها
– اصلاح ساختار دولتی.
اقتصاد مقاومتی و اهداف آن باید با جوهره مقاومت پیوند منطقی داشته باشد، در این راستا باید چالش‌های پیش رو را شناسایی و در دایره‌ای بزرگ‌تر با عنایت به چالش‌های اقتصادی و مدیریتی تعریف و برای آن برنامه و راه‌حل ارائه شود
اقتصاد مقاومتی مفهومی است که در پی مقاوم‌سازی، بحران‌زدایی و ترمیم ساختارها و نهادهای فرسوده و ناکارآمد موجود اقتصادی مطرح می‌شود که قطعاً باور و مشارکت همگانی و اعمال مدیریت‌های عقلایی و مدبرانه، پیش‌شرط و الزام چنین موضوعی است. اقتصاد مقاومتی کاهش وابستگی‌ها و تأکید روی مزیت‌های تولید داخل و تلاش برای خوداتکایی است.
همچنین برخی محورهای اساسی و مهم اقتصاد مقاومتی در حوزه صنعت. معدن و فلزات عبارتند از:

حمایت از تولید ملی
تأکید مقام معظم رهبری در ابتدای سال بر ضرورت تداوم تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی، مبین سه وظیفه برای دولت، دست‌اندرکاران تولید و مردم می‌باشد، سه حلقه‌ای که نحوه تعامل آن‌ها بر روی‌هم تأثیر مستقیم دارد و نتیجه نهایی آن، به این تعامل وابسته است؛ یعنی هرچه قدر که مردم را تشویق به خرید کالای داخلی کنیم ولی کیفیت تولید کالای داخلی پایین باشد، عملاً رغبتی از سمت مردم به خرید کالای تولید داخلی نخواهد بود. اگر تولیدکننده هم برای تولید کالای باکیفیت همت کند ولی دولت و سیستم بانکی کشور، خدمات پولی و مالی ارائه ندهند و یا قوانین اقتصادی، فضای کسب‌وکار را سخت کند و یا مردم نسبت به کالای داخلی بی‌رغبت باشند، بازهم نتیجه منفی خواهد بود. لذا باید تمامی ارتباطات این سه حلقه باهم اصلاح‌شده و در راستای افزایش تولید ملی بهبود پیدا کند.

اجرای سیاست‌های اصل 44 قانون اساسی
در حوزه صنعت. معدن و فلزات
محدودسازی اقتصاد دولتی و آزادسازی اقتصاد از پیامدهای مهم اصل 44 قانون اساسی است. اقتصاد مقاومتی فعال و پویا نیازمند برنامه‌ریزی استراتژیک و راهبردی، مبتنی بر مردمی کردن اقتصاد از طریق میدان دادن بیشتر به فعالان بخش خصوصی و رفع موانع و مشکلات این بخش می‌باشد.
بخش خصوصی به‌عنوان موتور و محرک اصلی رشد اقتصادی و صنعتی است که با به‌کارگیری سرمایه خود و جذب و مشارکت سرمایه‌های غیردولتی، استفاده بهینه از منابع انسانی و اعمال مدیریت کارآمد، ضمن ایفاء نقش خود در رشد اقتصادی و صنعتی کشور، می‌تواند اهداف توسعه‌ای دولت را محقق نماید.
اقتصاد مقاومتی بر پایه و اساس سرمایه معنوی افراد و جامعه استوار است و بخش خصوصی بدون شک برترین بستر، برای همراهی مردم به‌عنوان اصلی‌ترین ارکان مقاومت در جامعه، برای ضدضربه کردن اقتصاد در برابر تحریم‌هاست.

توجه به نخبگان و استفاده از فناوری نوین
در حوزه صنعت. معدن و فلزات
نخبه به فرد برجسته و کارآمدی اطلاق می‌شود که اثرگذاری وی در تولید علم، هنر و فناوری کشور محسوس باشد و هوش، خلاقیت، کارآفرینی و نبوغ فکری وی در راستای تولید دانش و نوآوری موجب سرعت بخشیدن به رشد و توسعه علمی و متوازن کشور گردد. زمانی که فناوری‌های نوین مشمول تحریم قرار می‌گیرند و کشورهای دشمن اجازه نمی‌دهند این فناوری‌ها به ایران برسند، اگر از نخبگان حمایت شود، می‌توان این فناوری‌ها را تبدیل به فعالیت تجاری کرد. میدان دادن به نخبگان در عرصه صنعت، تجارت و کشاورزی، از ویژگی‌های اقتصاد مقاومتی است و نیز باید شرایط به‌گونه‌ای باشد که نخبگان بدون مانع کارهای خود را پیش برند. آنچه جای نگرانی است، تحریم خارجی نیست بلکه نگرانی در خصوص موانع تولید و تجارت در داخل کشور است که گاهی شدیدتر از تحریم‌ها عمل می‌کند.

ازجمله راهکارهای اجرایی جهت بسترسازی و ایجاد زیرساخت‌های تحقق اقتصاد مقاومتی در حوزه صنعت. معدن و فلزات می‌توان به موارد ذیل اشاره نمود:
1. حذف عوامل متعدد بر ایجاد و تشدید فضای منفی برای جذب سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی در حوزه صنعت. معدن و فلزات
2. حذف موانع متعدد پیش روی تولید ملی
3. ایجاد فضای رقابتی در بخش تولید و توزیع در برخی از گروه کالایی در حوزه صنعت. معدن و فلزات
4. افزایش سطح بهره‌وری نیروی انسانی حوزه صنعت. معدن و فلزات
5. کاهش نقدینگی و تناسب آن با تولید
6. مدیریت و کنترل نقدینگی‌های سرگردان
7. کنترل و کاهش تورم بالا و مستمر
8. کنترل اختلالات متعدد در بازار ارزی کشور که اثرات مستقیم بر حوزه صنعت. معدن و فلزات دارد
9. کاهش سطح بالای بیکاری و ایجاد اشتغال پایدار
10. کنترل و کاهش وابستگی شدید بودجه سالانه کشور به درآمدهای حاصل از فروش نفت خام
11. اجرای کامل سیاست‌های اصل 44 قانون اساسی در راستای آزادسازی و خصوصی‌سازی در حوزه صنعت. معدن و فلزات
12- ایجاد نظام مالیاتی کارآمد. مؤثر
13 -کنترل نوسانات متعدد در شاخص‌های بورس
14. ایجاد و اجرای سیاست‌های حمایتی و تعرفه کارآمد و هدفمند در حوزه صنعت. معدن و فلزات
15. حذف ضعف‌های زیرساختی و گمرک
16. اجرای الگوهای مصرف بهینه در حوزه صنعت. معدن و فلزات
17. رفع مشکلات تأمین کالاهای موردنیاز بخش تولید
18. حذف مواردی که موجب ایجاد ضعف در تصمیم‌گیری‌ها و برنامه‌ریزی‌های اقتصادی حوزه صنعت. معدن و فلزات می‌شود
19. پیشگیری و برخورد قاطع در مواجهه با فساد مالی در دستگاه‌های دولتی و غیردولتی
20. کنترل و کاهش واردات بی‌رویه
21. حذف بروکراسی اداری در فرآیندهای حوزه صنعت. معدن و فلزات
22- افزایش واردات دانش فنی، خطوط تولید و ماشین‌آلات درازای کاهش واردات کالاهای مصرفی
23- تولید علم و تولید دانش فنی و حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان
24-کاهش قیمت تمام‌شده تولیدات، کیفیت بهتر و خدمات بیشتر در رقابت با تولیدات خارجی و کاهش واردات، حمایت از تولید ملی به‌ویژه تولیدات استراتژیک
25-فعال‌سازی سیستم‌های حمایتی پولی و مالی و بیمه‌ای بخش تولید برای تحرک در اقتصاد داخلی و نیز حمایت از صادرات کالاهای غیرنفتی
آنچه اشاره شد برخی از اهداف کلانی است که می‌باید جهت تحقق اقتصاد مقاومتی در حوزه صنعت. معدن و فلزات به آن‌ها دست‌یافت. دستیابی به این شرایط شدنی است. این‌یک «مأموریت ممکن» است. نظام اسلامی قادر است با برنامه‌ریزی، تلاش، تدوین استراتژی‌ها و اقدامات لازم، با محوریت اقتصاد مقاومتی، ضمن یاری به حوزه صنعت و معدن و فلزات بخش عمده‌ای از تهدیدهای امروزی را نیز به فرصت تبدیل کند.

برچسب ها : - -