پنج شنبه 5 مرداد ,1396
21:02

موانع سرمایه‌گذاری در ایران

[20 می, 2017]

اکونومیست، فوربس و نیویورک‌تایمز تحلیل کردن

موانع سرمایه‌گذاری در ایران

سه منبع معتبر خارجی به‌طور هم‌زمان در گزارش‌هایی به موانعی که در مسیر ورود سرمایه‌گذاران خارجی به کشورمان قرارگرفته‌اند، پرداخته‌اند. نشریه‌های اکونومیست، فوربس و نیویورک‌تایمز، قوانین باقیمانده از تحریم‌های غیرهسته‌ای آمریکا، محدویت‌های مالی و قوانین مربوط به ویزا را به‌عنوان مانعی بر سرراه سرمایه‌‌گذاران اروپایی‌ برای ورود به ایران دانسته‌اند. اکونومیست نوشته است اگر در مجلس جدید قوانین گمرکی و قوانین اشتغال اصلاح شوند، وضعیت ایران در سهولت کسب‌و‌‌کار بهبود خواهد یافت. کمبود نقدینگی در دست مشتریان، احتمال وجود اسامی افراد مورد تحریم در شرکت‌های بورسی از دیگر ترس‌های سرمایه‌گذاران خارجی برای سرمایه‌گذاری در کشوری هستند که به نوشته فوربس می‌تواند کسب‌و‌‌کار دل‌چسب و سودآوری را برای سرمایه‌گذاران به ارمغان آورد. پس از امضای برجام، چگونگی کسب‌وکار با ایران به دغدغه بسیاری از کشورهایی بدل شد که در دوران تحریم‌ها امکان همکاری اقتصادی با کشورمان را نداشته‌اند. میزان سهولت کسب‌وکار در ایران و شاکله فرهنگ حاکم بر فضای اقتصادی کشورمان از یکسو و موانعی که هنوز به‌خاطر برخی تحریم‌های غیر‌هسته‌ای آمریکا برجا مانده‌اند، از سوی دیگر ازجمله مسائلی هستند که ذهن سرمایه‌گذاران خارجی را به خود مشغول می‌کنند و موانعی بر سر راه جذب سرمایه‌های خارجی کشورمان ایجاد می‌کنند.
به گزارش دنیای اقتصاد، نشریه اکونومیست در شماره جدید خود گزارشی را به این موضوع اختصاص داد و با اشاره به اینکه ورود به فضای تجاری ایران برای سرمایه‌گذاران خارجی دشوارتر از انتظارات پیشین است، نوشت: توافق هسته‌ای ایران به‌عنوان فرصتی که برای هر نسل یک‌بار پیش می‌آید تلقی می‌شود. با وجود همه این‌استقبال های صورت گرفته، راه‌اندازی کسب‌وکار در ایران دشوارتر از آن است که برخی انتظارش را داشتند. بزرگ‌ترین مشکل، فقدان فاینانس است. روز 13 آوریل یکی از مقامات وزارت خزانه‌داری آمریکا این موضوع را که کشورش به فریز دارایی‌های ایران در خارج ادامه می‌دهد، تکذیب کرد. با وجود این، به نظر نمی‌رسد این دارایی‌ها که احتمال می‌رود بالغ‌بر 100 میلیارد دلار ارزش داشته باشند و انتظار می‌رفت که به رونق سرمایه‌گذاری‌ها کمک کنند، به جریان افتند. مهم‌تر اینکه، آمریکا از دسترسی شرکت‌هایی که در ایران فعالیت می‌کنند، به سیستم مالی خود ممانعت می‌کند. این موجب ترس بانک‌های خارجی است که مدت‌ها است با قوانین تحریم‌های آمریکا آشنایی دارند. بدون وجود بانک‌ها، آن قراردادهایی که تیتر اخبار را به خود اختصاص داده بودند، از پیشرفت بازمی‌ایستند. بسیاری از مشتریان کالاها هم با کمبود نقدینگی مواجه‌اند و به دنبال ارزان‌ترین کالاها هستند بنابراین جایی برای کالاهای لوکس باقی نخواهد ماند. به‌عنوان‌مثال قطعات چینی خودرو بیش از نمونه‌های اروپایی فروخته می‌شوند. ایران در رتبه‌بندی بانک جهانی از سهولت کسب‌وکار جایگاه میانی 118 را به خود اختصاص داده است. نشریه فوربس نیز در گزارشی به‌منظور راهنمایی صاحبان کسب‌وکارهای خارجی برای سرمایه‌گذاری در ایران توصیه‌هایی را به آن‌ها ارائه کرده است. فوربس می‌نویسد: یک مسئله اساسی درباره سرمایه‌گذاری در ایران این است که با شریکی همکاری کنید. بسیاری از تحریم‌های وضع‌شده علیه ایران لغو شد، اما همچنان برخی تحریم‌ها باقی‌مانده است. هنوز بسیاری از شرکت‌های آمریکایی از انجام معامله با ایران منع شده‌اند، اما بازار ایران به روی شرکت‌های اروپایی و آسیایی باز است.
فوربس معتقد است اگر این شرکت‌ها با افراد یا شرکت‌هایی که هنوز در فهرست تحریم‌ها قرار دارند معامله کنند، با جریمه‌های سنگین مواجه می‌شوند؛ بنابراین مهم است که صاحبان کسب‌وکارهای خارجی بدانند با چه شخص یا شرکتی معامله می‌کنند؛ اما فهمیدن این مسئله کار آسانی نیست. برخی کارشناسان براین باورند که مسئله ساختار مالکیت و صورت وضعیت‌های مالی در ایران چندان شفاف نیست و به‌صورت علنی بیان نمی‌شود.
بنابراین نمی‌توان به‌راحتی فهمید مالک یک شرکت کیست. صاحبان کسب‌وکار در ایران از آن دسته از فرآیندهای ارزیابی بازار که شرکت‌های غربی بر آن‌ها اصرار دارند، استفاده نمی‌کنند و تلاش می‌کنند اطلاعات مرتبط را کشف کنند. در بهترین حالت این مسئله کارها را به تأخیر می‌اندازد و در بدترین حالت توافق را غیرممکن می‌کند.

مهم است که صاحبان کسب‌وکارهای خارجی بدانند با چه شخص یا شرکتی معامله می‌کنند؛ اما فهمیدن این مسئله کار آسانی نیست. برخی کارشناسان براین باورند که مسئله ساختار مالکیت و صورت وضعیت‌های مالی در ایران چندان شفاف نیست و به‌صورت علنی بیان نمی‌شود

به نوشته فوربس، کارشناسان معتقدند ارزیابی بازار در ایران کار پرچالشی است، به‌ویژه در فضایی که افراد، آن دسته از ارزیابی‌هایی را که شرکت‌های غربی جهانی استفاده می‌کنند، به کار نمی‌برند؛ بنابراین همکاری با شرکت‌هایی که سهام آن‌ها در بورس عرضه نمی‌شود یا اطلاعات مربوط به آن‌ها علنی نمی‌شود، دشوار است. کار با شرکت‌هایی که سهام آن‌ها در بورس تهران عرضه می‌شود اندکی راحت‌تر است، اما نه خیلی. بورس تهران فهرست همه سهامدارانی را که حداقل یک درصد سهام در شرکت‌های بورسی داشته باشند، منتشر می‌کند. این فهرست در هر فصل به‌روزرسانی می‌شود، اما در این فهرست مشخص نمی‌شود سهامداران، سهامدار نهایی هستند یا صرفاً نماینده دیگر افرادند. به نوشته فوربس روش دیگر برای فهم ساختار سهامداری، بررسی هیئت‌مدیره شرکت‌ها است. آمار بورس تهران قابل‌اعتماد است، اما فقط لایه سطحی سهامداران را مشخص می‌کند و مشکل اینجا است. معمولاً زیر لایه سطحی، لایه‌های دیگری هم وجود دارد. در ایران فقط سهامداران به هیئت‌مدیره راه پیدا می‌کنند، بنابراین یک روش برای ردیابی سهامداران بررسی آرایش هیئت‌مدیره است، اما بازهم دسترسی به لایه‌های دوم و سوم مشکل است؛ نیویورک‌تایمز نیز همچون اکونومیست معتقد است یکی از موانع سرمایه‌گذاری در ایران الزامات قوانین بانکی آمریکا است که بانک‌های اروپایی نیز باید آن‌ها را رعایت کنند. بر اساس قوانین مالی آمریکا، بانک‌های سراسر جهان برای جلوگیری از فرار مالیاتی باید مشخص کنند که آیا مشتریانشان شهروندان آمریکایی هستند یا خیر. اگر این بانک‌ها این مسئله را رعایت نکنند، دارایی‌های آن‌ها مصادره می‌شود. میلیون‌ها نفر دارای تابعیت دوگانه آمریکایی-ایرانی هستند. نیویورک‌تایمز براین باور است این مسئله که ایران تمایل ندارد اطلاعات شهروندانش در اختیار آمریکا قرار گیرد، مانعی برای بانک‌های اروپایی محسوب می‌شود. یکی دیگر از موانع سرمایه‌گذاری اروپاییان در ایران قانون ویزا است که آمریکا به تازگی تصویب کرده است. بر اساس این قانون افرادی که به ایران سفرکرده باشند باید برای ورود به آمریکا درخواست ویزا کنند. به گفته شرکت‌های اروپایی این محدودیت‌های مالی و سفر، دستیابی به توافق با شرکای ایرانی را تقریباً غیرممکن می‌کند.

برچسب ها : - - - -